Selen – gdzie występuje i czym skutkują jego niedobory?

Do pierwiastków, o których rzadko dyskutuje się w aspekcie zdrowia i diety należy między innymi tytułowy selen. Informacje związane z jego źródłem oraz niedoborami są o tyle ciekawe, że sam selen należy do mikroelementów, a zatem do prawidłowego funkcjonowania organizmu potrzebujemy go naprawdę niewiele. Selen to ważmy gracz w aspekcie działania układu immunologicznego – dlatego nie powinniśmy lekceważyć braku jego obecności w naszym jadłospisie.

Na co selen?

Selen był jednym z pierwszych suplementów diety, który mi podarowano. Komentarz był wówczas jeden: w jadłospisie przeciętnego Polaka jest niewiele selenu, a jest on bardzo ważny, szczególnie dla mężczyzn, gdyż wraz z cynkiem wpływa na płodność. W rzeczywistości selen odpowiada także za inne, bardzo ważne aspekty naszego zdrowia, między innymi za funkcjonowanie wielu enzymów. Można natrafić także na źródła, w których selen wymieniany jest jako jeden z pierwiastków odpowiedzialnych za zwalczanie wolnych rodników, pierwiastków przeciwbólowych oraz tych, które biorą udział w terapii walki z depresją.

Niedobór selenu – objawy?

Na szczęście niedobór selenu to sytuacja skrajna, występująca bardzo rzadko i najczęściej związana z dolegliwościami układu pokarmowego, np. usunięciu fragmentu jelita czy żywieniu pozajelitowym. Niedobory selenu można połączyć z kilkoma objawami, są one jednak również kojarzone z innymi, bardziej pospolitymi przyczynami, dlatego gdy już ów niedobór wystąpi, łatwo go pomylić.

Jeśli w naszym organizmie brakuje selenu, może to powodować problemy z sercem (nawet niewydolność), problemy z tarczycą, zaburzenia układu pokarmowego (np. nudności), łamliwe paznokcie i włosy (wypadające).

Niedobór selenu jest rzadko występujący, jednak niekontrolowany nadmiar tego pierwiastka potrafi być jeszcze groźniejszy. Nie zaleca się samodzielnego ustalania dziennej dawki, nadmiar selenu może bowiem wpłynąć na rozwój groźnych chorób, w tym nawet zmian nowotworowych. Selen to mikroelement, stojący w opinii publicznej w cieniu takich pierwiastków jak potas, magnez czy cynk, jednak jego ewentualne wahania mogą być tragiczne dla ludzkiego zdrowia.

W czym jest selen?

Najlepszym sposobem na utrzymanie optymalnego poziomu selenu w organizmie jest zróżnicowana dieta. Do najbogatszych źródeł selenu zalicza się orzechy brazylijskie. Jeszcze do niedawna były one trudno dostępne, jednak wraz z popularyzacją marketów spożywczych, na półkach dostępne są zarówno paczkowane orzechy brazylijskie, jak i te dostępne na wagę. To doskonała przekąska, bogata w zdrowe kwasy tłuszczowe, w dodatku bardzo smaczna.

Do innych źródeł selenu zaliczamy owoce morza oraz ryby, w szczególności tuńczyka i łososia. Pamiętajmy jednak o tym, aby kupować te dwa gatunki ryb z dobrych źródeł i sprawdzonych hodowli. Z produktów spożywczych, które częściej goszczą w polskich lodówkach, selen znajdziemy np. jajach kurzych, filecie z indyka i ryżu.

Suplementy diety z selenem dostępne są na polskim rynku już od dosyć dawna. Jak już wspomniano, stanowią one ważny składnik kompleksów minerałów i witamin dla mężczyzn, ze względu na swoją rolę w podnoszeniu płodności. Dzienne dawki selenu mierzone są w mikrogramach, a jego cena średnio sięga 20 – 40 zł za 100 tabletek.